Het begrip VPN komt u vaak tegen, van reclames voor consumentendiensten tot de IT-afdeling die thuiswerkers vraagt eerst “de VPN aan te zetten”. Wat doet een VPN precies, wat doet het niet, en heeft uw bedrijf er een nodig? In dit artikel zetten we het op een rij.
In het kort
- Een VPN legt een versleutelde verbinding tussen een apparaat en een netwerk.
- Zakelijk wordt een VPN vooral gebruikt om veilig bij interne systemen te komen.
- Werkt u grotendeels in de cloud, dan is een VPN niet altijd meer nodig.
Hoe werkt een VPN?
VPN staat voor virtual private network. Het programma op uw laptop zet een versleutelde verbinding op met een VPN-server, bijvoorbeeld op kantoor of in een datacenter. Al het verkeer, of een deel ervan, gaat door die beveiligde tunnel. Voor wie het verkeer onderweg onderschept, is de inhoud niet te lezen. Voor de systemen op kantoor lijkt het alsof u daar zelf zit.
Er zijn twee veelvoorkomende vormen. Bij een remote access VPN maken individuele medewerkers verbinding met het bedrijfsnetwerk. Bij een site-to-site VPN worden twee locaties met elkaar verbonden, bijvoorbeeld een hoofdkantoor en een vestiging.
Zakelijke VPN of consumenten-VPN
Een zakelijke VPN is iets anders dan de VPN-diensten die op televisie worden aangeprezen. Die consumentendiensten sturen uw internetverkeer via hun eigen servers, onder meer om uw locatie te verbergen. Een zakelijke VPN geeft toegang tot het netwerk van uw eigen organisatie. Voor het beveiligen van bedrijfssystemen gaat het om die tweede vorm.
Wanneer is een VPN zinvol?
Een zakelijke VPN is vooral nuttig als medewerkers op afstand bij systemen moeten die alleen op het kantoornetwerk staan. Denk aan:
- een server met gedeelde bestanden;
- een lokaal geïnstalleerd softwarepakket, zoals een ouder ERP-systeem;
- apparatuur die alleen intern beheerd kan worden;
- systemen die om veiligheidsredenen niet rechtstreeks via internet bereikbaar mogen zijn.
Ook voor beheerders die systemen op afstand onderhouden, is een VPN een gangbare oplossing. Zo hoeven die systemen niet open te staan voor het hele internet.
Wanneer niet?
Werkt uw organisatie vrijwel volledig met clouddiensten zoals Microsoft 365, Google Workspace en een online boekhoudpakket? Dan zijn die diensten al via een versleutelde verbinding bereikbaar en voegt een VPN voor die toepassingen weinig toe. De beveiliging verschuift dan naar het account en het apparaat: sterke wachtwoorden, tweestapsverificatie en goed beheerde laptops.
Een VPN beschermt ook niet tegen alles. Wie op een phishinglink klikt of een besmette bijlage opent, loopt hetzelfde risico, met of zonder VPN.
Alternatieven
Steeds meer organisaties kiezen voor een aanpak waarbij elke toegang tot een toepassing afzonderlijk wordt gecontroleerd, op basis van wie de gebruiker is en of het apparaat veilig is. Dit wordt vaak zero trust genoemd. In plaats van toegang tot het hele netwerk krijgt een medewerker alleen toegang tot de toepassingen die hij nodig heeft. Voor organisaties met veel thuiswerkers en clouddiensten kan dat een beter passende oplossing zijn dan een klassieke VPN.
Let op bij de inrichting
Een VPN is een toegangspoort tot uw netwerk en daarmee een aantrekkelijk doelwit voor aanvallers. Houd de VPN-software en -apparatuur daarom altijd up-to-date, want kwetsbaarheden in VPN-systemen worden actief misbruikt. Beveilig de toegang met tweestapsverificatie, geef alleen toegang aan wie het nodig heeft, en trek toegang direct in als iemand vertrekt.
Een IT-partner kan beoordelen of een VPN of een modernere oplossing beter bij uw situatie past.
Veelgestelde vragen
Maakt een VPN mij anoniem op internet?
Een zakelijke VPN is daar niet voor bedoeld. Die geeft veilige toegang tot het netwerk van uw organisatie. Consumenten-VPN’s verbergen uw locatie voor websites, maar maken u niet volledig anoniem.
Is een VPN nodig op openbare wifi?
Op openbare wifi zijn de meeste websites en clouddiensten al versleuteld via https. Een VPN voegt dan een extra laag toe, maar is voor die diensten geen vereiste. Voor toegang tot interne bedrijfssystemen is een VPN wel aan te raden.
Vertraagt een VPN de verbinding?
Een beetje, omdat het verkeer wordt versleuteld en via een extra server loopt. Bij een goed ingerichte VPN merken de meeste gebruikers daar weinig van.